Konum, yer değiştirme, hız, ivme... Cisimlerin zamanla nasıl yer değiştirdiğini inceleyen kinematiğin temellerini interaktif grafikler ve simülasyonlarla öğren.
Bir cismin hareketini tanımlamak için önce nerede olduğunu, sonra nereye gittiğini bilmemiz gerekir. Bu üç kavram sıkça karıştırılır ama çok farklı şeylerdir.
Cismin, sıfır kabul ettiğimiz noktaya göre nerede olduğudur. Sıfırın sağındaysa artı, solundaysa eksi değer alır. Birimi metredir (m).
Başladığın nokta ile bittiğin nokta arasındaki en kısa uzaklıktır. Arada nereleri dolaştığın önemli değildir. Yönü de vardır.
Baştan sona kat ettiğin toplam mesafedir; adımsayarın saydığı şey gibi. Yönü yoktur ve asla azalmaz. Geri dönsen bile yol artmaya devam eder, ama yer değiştirmen azalır.
Sürat, bir saniyede ne kadar yol aldığını söyler. Hız ise bir saniyede ne kadar yer değiştirdiğini söyler. Sürati söylerken yön belirtmezsin, hızı söylerken belirtirsin: "60 km/sa" bir sürattir, "kuzeye doğru 60 km/sa" bir hızdır.
Kat edilen toplam yolun, geçen toplam zamana oranı. Skaler.
Yer değiştirmenin, geçen zamana oranı. Vektörel. Yönü yer değiştirme yönündedir.
Cismin hızının hiç değişmediği harekettir. Hız değişmediği için ivme sıfırdır. Böyle bir cisim her saniyede tam olarak aynı yolu alır: sabit hızla giden bir tren gibi.
İvme, hızın bir saniyede ne kadar değiştiğini söyler. "İvmesi 2 m/s²" demek, her saniye hızının 2 m/s arttığı anlamına gelir. Cisim hızlanıyorsa ivme artı, yavaşlıyorsa eksidir.
İvmenin sabit olduğu harekettir. Hız zamanla düzgün artar veya azalır. Bu hareketin 4 temel denklemi vardır:
Bir cismin hareketini grafiklerle ifade edebiliriz. En yaygınları Konum-Zaman (x-t), Hız-Zaman (v-t) ve İvme-Zaman (a-t) grafikleridir.
Bir cismin yalnızca yerçekimi etkisiyle (hava direncini önemsiz sayarak) düştüğü harekete serbest düşme denir. Bu, ivmesi g ≈ 9.8 m/s² olan düzgün hızlanan bir harekettir.
h: düşme yüksekliği, v: cismin hızı, t: geçen süre.
6 sorudan oluşan bu test ile "Hareket" konusunu ne kadar kavradığını gör. Her sorudan sonra anında geri bildirim alacaksın.
Vektörel. Son konum ile ilk konum arasındaki doğrusal fark.
Vektörel. Yer değiştirmenin zamana oranı. Sürat ise yolun zamana oranıdır.
Hızın zamana göre değişim hızı. Sabit ivmeli harekette denklemler geçerlidir.
Hız sabit, ivme sıfır. Eşit zamanda eşit yol alınır.
Konum-zaman grafiğinin eğimi hızı verir.
İvme g=9.8 m/s². Başlangıç hızı sıfır olan düzgün hızlanan hareket.