Aşağıdaki tablo yukarıdaki 3B modelin taşıdığı bilginin tamamıdır. Model açılmazsa ya da ekran okuyucu kullanıyorsan buradan okuyabilirsin.
| Organel | Yapısı | Görevi | Zar | Kendi DNA'sı | Bitki hücresi | Prokaryot |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Çekirdek | Hücrenin yönetim merkezi. Kalıtım materyali DNA burada, kromatin iplikleri hâlinde bulunur. | Hücrenin bütün faaliyetlerini yönetir; hücre bölünmesini ve protein sentezini (RNA üzerinden) kontrol eder. | çift zarlı | var | var | yok |
| Çekirdekçik | Çekirdek içinde, zarla çevrili olmayan yoğun bölge. Sayısı türe göre bir ya da birkaç tanedir. | Ribozomların alt birimlerini (rRNA + protein) üretir. | zarsız | — | var | yok |
| Çekirdek zarı | Çekirdeği çevreleyen çift katlı zar. Üzerindeki porlar (gözenekler) madde geçişini sağlar; dış katı granüllü ER ile devam eder. | DNA'yı sitoplazmadan ayırır; mRNA sitoplazmaya, proteinler çekirdeğe porlardan geçer. | çift zarlı | — | var | yok |
| Mitokondri | Çift zarlı organel. İç zarın kıvrımlarına krista, iç sıvıya matriks denir. Kendi DNA'sı ve ribozomu vardır, hücre içinde çoğalabilir. | Oksijenli solunumla ATP üretir; hücrenin enerji santralidir. Enerji ihtiyacı yüksek hücrelerde (kas, sinir, karaciğer) sayısı fazladır. | çift zarlı | var | var | yok |
| Endoplazmik retikulum | Çekirdek zarından başlayıp sitoplazmaya yayılan kanal ve kesecikler ağı. Üzerinde ribozom varsa granüllü (GER), yoksa granülsüz (DER) denir. | Granüllü ER protein sentezi ve taşınması; granülsüz ER yağ sentezi, zehirsizleştirme (karaciğer) ve kalsiyum depolama (kas). | tek zarlı | yok | var | yok |
| Granülsüz ER | Üzerinde ribozom bulunmayan, tüp biçimli endoplazmik retikulum. | Yağ ve steroid sentezi, karaciğerde zehirsizleştirme, kas hücresinde kalsiyum depolama. | tek zarlı | yok | var | yok |
| Ribozom | Zarsız, en küçük organel. rRNA ve proteinden oluşan iki alt birimi vardır; ER üstünde ya da sitoplazmada serbest bulunur. | Protein sentezi. Bütün canlı hücrelerde, prokaryotlarda da vardır; mitokondri ve kloroplast kendi ribozomunu taşır. | zarsız | — | var | VAR |
| Golgi aygıtı | Üst üste dizilmiş yassı keseciklerden (sisterna) oluşur; kenarlarından veziküller kopar. Salgı yapan hücrelerde (tükürük bezi, pankreas) gelişkindir. | ER'den gelen proteinleri işler, paketler ve hedefine gönderir; lizozom oluşturur; glikoprotein ve lipoprotein sentezler. | tek zarlı | yok | var | yok |
| Lizozom | Tek zarlı, sindirim (hidrolitik) enzimleri taşıyan kesecik. Golgi'den oluşur; akyuvarlarda çoktur. | Hücre içi sindirim; yaşlanmış organelleri ve alınan besinleri parçalar. Zarı yırtılırsa hücre kendini sindirir (otoliz). | tek zarlı | yok | nadir | yok |
| Peroksizom | Tek zarlı, oksidaz ve katalaz enzimleri taşıyan kesecik. Karaciğer ve böbrek hücrelerinde boldur. | Yağ asitlerini yıkar; zehirli hidrojen peroksiti (H₂O₂) katalazla su ve oksijene ayırır. | tek zarlı | yok | var | yok |
| Vezikül | Zarla çevrili küçük taşıma keseciği (kofulun küçüğü). | ER, Golgi ve hücre zarı arasında madde taşır; endositoz ve ekzositozda görev alır. | tek zarlı | yok | var | yok |
| Sentrozom | Birbirine dik iki silindirik sentriyolden oluşur; her sentriyol dokuz üçlü mikrotübül grubudur. Hayvan hücresine özgüdür. | Hücre bölünmesinde iğ ipliklerini oluşturur; sil ve kamçının yapısına katılır. | zarsız | yok | YOK | yok |
| Hücre iskeleti | Sitoplazmayı ağ gibi saran protein iplikler: mikrotübül, mikrofilament ve ara filamentler. | Hücreye şekil ve destek verir; organellerin taşınmasını, hücre hareketini ve bölünmede kromozomların çekilmesini sağlar. | zarsız | — | var | kısmen |
| Mikrotübül | Tübülin proteininden oluşan içi boş, kalın iplikler; hücre iskeletinin en kalın ögesi. | İğ ipliklerini, sil ve kamçıyı oluşturur; organel taşınmasında ray görevi görür. | zarsız | — | var | yok |
| Hücre zarı | Hücreyi dıştan saran, seçici geçirgen yapı. Akıcı mozaik modeline göre fosfolipit çift katmanı, içine gömülü proteinler ve dışta glikoprotein/glikolipitlerden oluşur. | Hücreye neyin girip çıkacağını denetler, hücreye şekil verir, komşu hücreleri tanır ve iletişim kurar. | zar | — | var | VAR |
| Sitoplazma | Zar ile çekirdek arasını dolduran, su ağırlıklı jel kıvamında sıvı (sitozol) ve içindeki organeller. | Metabolik tepkimelerin çoğu burada gerçekleşir (glikoliz, protein sentezi); organelleri taşır, madde alışverişine ortam olur. | — | — | var | VAR |
| Krista | Mitokondrinin iç zarının matrikse doğru yaptığı kıvrımlar. | Yüzeyi artırarak ETS (elektron taşıma sistemi) için daha çok alan sağlar; ATP'nin büyük kısmı burada üretilir. | iç zar | — | var | yok |